حافظ:
صحبت حکام،ظلمت شب یلدا است
نور ز خورشيدخواه بو که برآید.
واژه «یلدا» واژه ایست برگرفتهاز زبان سریانی (که از لهجههای متداول زبان «آرامی» است) به معنای تولد. زبان «آرامی» یکیاز زبانهای رایج در منطقه خاورمیانه بوده است. (برخی بر این عقیده اند که اینواژه در زمان ساسانیان که خطوط الفبا از راستبه چپ نوشته میشده، وارد زبان پارسی شده است).
واژه یلدا به معنای زایشزادروز و تولد است. ایرانیان باستان با این باور که فردای شب یلدا با دمیدنخورشید، روزها بلندتر میشوند و تابش نور ایزدی افزونی مییابد، آخر پاییز و اولزمستان را شب زایش مهر یا زایش خورشید میخواندندو برای آن جشن بزرگی بر پا میکردند. و از این رو به ماه دهم دی (بهمعنای روز) میگفتند که ماه تولد خورشید بود.
درآغاز زمستان, بهارآرزوهايتان زمستاني مباد
يلدا مبارك